Zapytaj eksperta1 lipca 2013

Na pytania Czytelników, nadesłane do redakcji odpowiada mecenas Bartłomiej Kochlewski specjalizujący się w prawie pracy i regulacjach dotyczących branży farmaceutycznej

R E K L A M A

autor: Piotr Kamiński
radca prawny

Mam pytanie o odpowiedzialność zawodową kierownika apteki/magistra za poczynania technika farmaceutycznego, kiedy ma miejsce pomyłka w wydaniu leku. Zawinił technik farmaceutyczny. Pomyłka nie została zauważona przez obecnego na zmianie magistra. Kierownik apteki jest nieobecny w pracy, gdyż na przykład znajduje się na urlopie (2-3 tygodnie). Kto w tej sytuacji jest odpowiedzialny przed odpowiednimi instytucjami za zdrowie/życie pacjentów oraz za kwestię finansową? Bardzo proszę o odpowiedź na nurtujące mnie pytania.

Udzielając odpowiedzi na to pytanie należy pamiętać, że opiekunem technika farmaceutycznego jest kierownik danej apteki lub wyznaczony przez niego inny magister farmacji. Prawo farmaceutyczne mówi, że w godzinach pracy apteki powinien znajdować się w niej magister farmacji, co oznacza, że technik nie może pracować sam. Trzeba też zauważyć, że technicy nie podlegają Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej oraz wyrokom Sądu Aptekarskiego funkcjonujących w ramach samorządów aptekarskich. Dlatego za błędy technika odpowiada kierownik apteki, który zgodnie z Prawem farmaceutycznym jest odpowiedzialny za organizację pracy, przyjmowanie i wydawanie produktów leczniczych i wyrobów medycznych lub prawidłowe sporządzanie leków recepturowych. Ponosi on też konsekwencje powierzania technikowi zadań niezgodnych z jego ustawowymi uprawnieniami i kwalifikacjami. Nie zmienia to faktu, że technik za swoje błędy może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej, jeżeli dojdzie do popełnienia przez niego przestępstwa.
W opisanej tutaj sytuacji trzeba jednak stwierdzić, że doszło do uchybienia w nadzorze, dlatego odpowiadać będzie zarówno farmaceuta, który pełnił nadzór nad działaniami technika danego dnia i nie wychwycił błędu, jak również farmaceuta, który na czas nieobecności kierownika został wyznaczony do pełnienia jego obowiązków.

 

Dużo się teraz mówi o kontrolach NFZ w aptekach, mam więc pytanie o to, jak dokładnie wygląda kwestia odpowiedzialności prawnej i finansowej za błędnie wystawioną receptę. Jeżeli zrealizuję receptę i podczas kontroli NFZ będzie miał do tej realizacji zastrzeżenia, czy odpowiada tylko kierownik? Czy i na jakich zasadach mogę zostać pociągnięta do odpowiedzialności?

Zagadnienia związane z zawieraniem i wykonywaniem umów z Narodowym Funduszem Zdrowia na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę („umów na realizację recept”) regulowane są przez przepisy Ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczeniażywieniowego oraz wyrobów medycznych. Na podstawie art. 41 ust. 1 i 3 wskazanej ustawy umowa na realizację recept zawierana jest pomiędzy Narodowym Funduszem Zdrowia i podmiotem prowadzącym aptekę, przy czym podpisywana jest ona również przez kierownika apteki. Z przepisów wynika, że podmiot prowadzący aptekę jest odpowiedzialny za prawidłowe wykonywanie umowy na realizację recept, zaś w przypadku konieczności zwrotu refundacji dokonuje jej podmiot prowadzący aptekę, nie bezpośrednio kierownik apteki. Odpowiedzialność finansowa kierownika apteki lub farmaceuty wobec podmiotu prowadzącego aptekę, jaka może wchodzić w grę w przypadku konieczności zwrotu do Funduszu kwot refundacji, zależna będzie natomiast od tego, czy pracownik (kierownik apteki, farmaceuta) świadczy pracę na podstawie umowy o pracę, czy też jest zatrudniony na podstawie umowy cywilnoprawnej. W przypadku umowy o pracę odpowiedzialność pracownika ograniczona jest – na podstawie przepisów art. 114 – 122 Kodeksu pracy – do wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego w dniu wyrządzenia szkody (tylko w przypadku umyślnego wyrządzenia szkody pracownik byłby zobowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości). Z kolei na podstawie umowy cywilnoprawnej odpowiedzialność pracownika jest szersza – co do zasady odpowiada on za wyrządzenie szkody zarówno z winy umyślnej, jak i nieumyślnej i to w pełnej wysokości.

 

Często przychodzą do apteki pacjenci z zapytaniem lub poradzeniem się o jakiś lek bez recepty. Czy jeśli jakiś lek zostanie polecony, a następnie sprzedany pacjentowi przez farmaceutę to czy w razie wystąpienia jakiś szkód u pacjenta w związku z przyjmowanym lekiem może farmaceuta być pociągnięty do jakiejś odpowiedzialności?
Chciałabym jeszcze dodać, że pacjent przed kupnem polecanego leku zostanie poinformowany dla kogo jest dany lek przeznaczony i jakie może wywoływać skutki uboczne. Bardzo proszę o udzielenie odpowiedzi.

Co do zasady farmaceuta ponosi odpowiedzialność cywilną względem pacjenta za szkodę wyrządzoną mu z związku z wydaniem niewłaściwego leku, niezgodnie z instrukcją zapisaną na recepcie przez lekarza, np. inny lek, inna dawka niż przepisana na recepcie.

W przypadku leków bez recepty trudno mówić o tego rodzaju odpowiedzialności, gdy pacjent informowany jest o właściwym dawkowaniu i możliwych skutkach ubocznych. W przypadku ich wystąpienia można by raczej mówić o odpowiedzialności producenta za ich wystąpienie. Zwłaszcza, że większość leków bez recepty dostępna jest także w sprzedaży w sklepach, gdzie pacjenci mogą je nabywać samodzielnie, bez niczyjej rekomendacji.

 

Czy pracodawca ma prawo oddelegowania pracownika do innej placówki, której jest właścicielem? Co z kosztami dojazdu, gdy apteka jest oddalona od macierzystej placówki?

Możliwość czasowego oddelegowania pracownika do innej pracy przewiduje art. 42 § 4 k.p. Dopuszcza on oddelegowanie pracownika do świadczenia pracy innej niż określona w umowie o pracę przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące w roku kalendarzowym.

Tego typu sytuacja nie wymaga porozumienia stron ani też wypowiedzenia zmieniającego, gdyż z definicji jest rozwiązaniem tymczasowym, które nie może powodować obniżenia wynagrodzenia i musi odpowiadać kwalifikacjom pracownika. Pracownikom oddelegowanym do pracy w innej miejscowości, pracodawcy powinni przyznać różnego rodzaju dodatkowe świadczenia (np. dodatek za rozłąkę, zwrot kosztów zakwaterowania, zwrot kosztów przejazdu, itp.).

Prześlij dalej