Rodzaje nieżytu nosa – charakterystyka i wskazówki diagnostyczne14 czerwca 2016

Nieżyt nosa może być spowodowany infekcją o podłożu wirusowym lub bakteryjnym, a także wynikać z ekspozycji na czynniki alergiczne. Kolor i gęstość wydzieliny z nosa to ważna wskazówka diagnostyczna.

Leczenie kataru ma charakter objawowy. Najskuteczniejszymi lekami zwalczającymi objawy alergicznego nieżytu nosa są glikokortykosteroidy podawane donosowo. Wśród nich najczęściej stosowane substancje to: beklometazon, budezonid, sole mometazonu i flutykazonu. Leki te mają najszerszy zakres działania, niwelują świąd i kichanie. Silne działanie przeciwzapalne zmniejsza obrzęk błony śluzowej nosa.

Leki przeciwhistaminowe II generacji do stosowania doustnego (loratadyna, cetyryzyna, feksofenadyna, desloratadyna) lub w formie aerozoli i kropli do nosa (azelastyna). Skutecznie łagodzą one wszystkie dokuczliwe objawy związane z wydzielaniem histaminy, w niewielkim stopniu przenikają do ośrodkowego układu nerwowego. Preparaty przeciwhistaminowe można stosować w połączeniu z substancjami udrażniającymi przewody nosowe w postaci doustnej lub kropli donosowych: pseudoefedryną, fenylefryną oraz ksylometazoliną. Warto pamiętać, że nieleczony alergiczny nieżyt nosa, którego przyczyną jest atopia, może predysponować do rozwoju innych chorób o podłożu alergicznym, w tym astmy oskrzelowej.

W przypadku nieżytu nosa o podłożu bakteryjnym stosuje się sulfonamidy: sulfatiazol w postaci kropli donosowych wykazuje działanie bakteriostatyczne. Bardzo ważnym aspektem jest także usunięcie zalegającej wydzieliny, gdyż jej obecność zmniejsza skuteczność leków o działaniu miejscowym. Z tego względu zalecane jest płukanie jam nosa izotonicznym roztworem wody morskiej. Zabieg ten oczyszcza jamę nosową i przywraca jej funkcje fizjologiczne. Preparaty zawierające hipertoniczny roztwór soli morskiej zalecane są do oczyszczania i udrażniania przewodów nosowych.

Katar trzeba leczyć, gdyż rozszerzająca się infekcja może doprowadzić do zapalenia zatok, uszu, a nawet oskrzeli. Niebezpieczny jest zwłaszcza gęsty katar z zielonożółtą wydzieliną, któremu towarzyszy dodatkowo ból zatok. Może to wskazywać na zapalenie zatok, w przypadku którego jedyną formą leczenia jest zastosowanie antybiotykoterapii.